Türkiye Gündeminde Kooperatifçilik Stratejisi 2025-2029: Yeni Plan ve Hedefler

Türkiye’de ekonomik ve sosyal kalkınmanın önemli yapı taşlarından biri olarak görülen kooperatifçilik, yeni dönem için kapsamlı bir strateji belgesiyle yeniden gündeme geldi. 2025-2029 yıllarını kapsayan bu strateji, yalnızca ekonomik kalkınmayı değil, aynı zamanda sosyal dayanışmayı, adil gelir dağılımını ve sürdürülebilir üretimi de odağına alıyor.

Kooperatifçiliğin Türkiye’deki Yeri

Türkiye’de kooperatifçilik uzun yıllardır tarım, hayvancılık, ulaştırma, konut, tüketim ve kredi alanlarında aktif şekilde uygulanıyor. Özellikle küçük üreticilerin, çiftçilerin, esnafın ve girişimcilerin güç birliği yaparak pazarda rekabet edebilmeleri için kooperatifler vazgeçilmez bir araç haline geldi. Ancak geçmişte kurumsal zayıflıklar, finansmana erişim sorunları ve dijitalleşme eksikliği nedeniyle kooperatifler potansiyelinin altında kaldı. Yeni strateji tam da bu noktada devreye giriyor.

Stratejinin Ana Hedefleri

2025-2029 Kooperatifçilik Stratejisi, beş ana hedef etrafında şekillendirildi:

1. Kurumsal Kapasite ve Yönetişim

Kooperatiflerde şeffaflık, hesap verebilirlik ve güçlü yönetişim mekanizmalarının kurulması planlanıyor. Yeni dijital yönetim sistemleri ile kooperatiflerin üyelerle olan ilişkilerinin daha düzenli ve verimli hale getirilmesi hedefleniyor.

2. Finansman ve Teşvikler

Kooperatiflerin finansman ihtiyacını karşılamak için yeni destek modelleri gündeme geliyor. Kamu bankaları ve kalkınma ajansları üzerinden düşük faizli krediler, hibe programları ve özel teşvikler uygulanacak. Böylece küçük ölçekli kooperatiflerin ayakta kalması kolaylaşacak.

3. Eğitim ve Kapasite Geliştirme

Üyelerin ve yöneticilerin eğitimine önem verilecek. Üniversitelerle iş birliği yapılarak kooperatifçilik dersleri, sertifika programları ve çevrim içi eğitim modülleri geliştirilecek. Bu sayede profesyonel yönetim anlayışı yaygınlaştırılacak.

4. Pazarlama ve İhracat

Kooperatif ürünlerinin sadece iç pazarda değil, dış pazarlarda da yer bulması için markalaşma, lojistik destek ve e-ticaret altyapıları geliştirilecek. Özellikle tarım ve gıda kooperatiflerinin ihracat kapasitesi artırılacak.

5. Yeşil ve Dijital Dönüşüm

Strateji, sürdürülebilirlik ilkesini temel alıyor. Çevre dostu üretim teknikleri, yenilenebilir enerji kullanımı ve dijitalleşme kooperatifler için öncelikli hale getirilecek. E-ticaret platformları ve dijital pazar yerlerinde kooperatiflerin daha görünür olması için destekler sağlanacak.

Tarım ve Kırsal Kalkınma Açısından Önemi

Türkiye’de kırsal nüfusun önemli bir kısmı tarım ve hayvancılık ile uğraşıyor. Ancak küçük aile işletmeleri tek başına pazarda güçlü bir yer edinemiyor. Yeni stratejiyle tarım kooperatiflerinin sayısının ve etkinliğinin artırılması, üreticiye doğrudan tüketiciye ulaşma imkânı sağlanması hedefleniyor. Bu yaklaşım hem gıda güvenliğini güçlendirecek hem de tüketicinin uygun fiyatla kaliteli ürünlere erişimini kolaylaştıracak.

Kadın ve Gençlerin Rolü

Kooperatifçilik stratejisinde kadın girişimciler ve gençlerin katılımı özel olarak destekleniyor. Kadın kooperatifleri için ayrı teşvikler, genç girişimcilere yönelik eğitim ve hibe programları planlanıyor. Böylece kooperatifler, sosyal kapsayıcılığı artıran bir mekanizma haline gelecek.

Ekonomiye Katkı Beklentisi

2025-2029 döneminde uygulanacak politikalarla kooperatiflerin ülke ekonomisine katkısının artması bekleniyor. Uzmanlara göre bu süreçte kooperatiflerin toplam istihdamdaki payı yükselecek, kırsal kalkınma hızlanacak ve gelir dağılımında adalet güçlenecek. Ayrıca ihracatın da yeni kooperatifçilik modeliyle ivme kazanacağı öngörülüyor